رضایتمندی از فعالیتهای هلال احمر در کنترل عفونت HIV و ایدز
چکیده مقاله پژوهشی
عنوان :
بررسی نقش جمعيت هلال احمر در كنترل وپيشگيري از عفونت HIV و ايدز
(مورد مطالعه : مراجعان تحت پوشش مراکز مشاوره جمعیت هلال احمر دراستانهای؛کرمانشاه،کردستان،همدان،گلستان )
بیماری ايدز با فراز و نشیبهایی که در دو دهه اخیر در کشور طی کرده بواسطه تغییر در الگوی اشاعه و نفوذ در میان جوانان و به ویژه به خاطر اینکه الگوی انتقال آن از اعتیاد تزریقی به رابطه جنسی محافظت نشده تغییر نموده است ، درحال تبديل شدن به مسأله حاد بهداشتي و اجتماعی در كشور مي باشد. هدف اصلي اين مقاله ، مطالعه نقش جمعيت هلال احمر در كنترل وپيشگيري از عفونت HIV و ايدز مي باشد. شناخت ميزان رضايتمندی استفاده كنندگان از خدمات جمعيت هلال احمر و مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری وابسته به آن در زمينه کنترل و پیشگیری از شیوع عفونت HIV و ايدز و نیز شناسايي عوامل فردي و اجتماعي موثر بر ارزيابي استفاده کننده گان ، از جمله هدفهای دیگر این مقاله پژوهشی است . سوال اصلی این است که کمیت و کیفیت فعالیت ها و اقدامات جمعیت هلال احمر برای کنترل و پیشگیری از عفونت HIV و ایدز با تأکید بر سه محور اصلی اطلاع رسانی و آموزش ؛ مشاوره و راهنمایی و حمایت ، چگونه است ؟ به عبارت دیگر ارزیابی نسبی و رضایت استفاده کنندگان و بهره برداران اصلی از خدمات جمعیت هلال احمر در زمینه ایدز ، در چه حدی قرار دارد؟
براساس ماهيت موضوع ، نوع روش تحقيق مورد استفاده در اين پژوهش روش تحقيـق توصيفي است . از لحاظ روش اجرا این تحقیق از نوع تحقیقات پيمايشی محسوب می شود. مهمترين ابزار تحقيق در اين مطالعه، پرسشنامه است كه سوالات آن براساس اهداف و سوالات پژوهش طراحي و تنظيم شده اند. اعتبار ابزار این پژوهش از نوع اعتبار صوری است و براي اندازه گيري روايي ابزار تحقيق ، از ضريب آلفاي كرونباخ (Alpha) استفاده شده است که نتایج حاصله روایی مطلوب(بیش از 75/0) را تأیید می کند. براي جمع آوري داده ها و اطلاعات لازم در اين مطالعه از دو روش اسنادي و ميداني استفاده شده است. جامعه آماري اين تحقيق شامل كليه افرادي است كه تحت پوشش فعاليت ها و اقدامات آموزشي، مشاوره اي و حمايتي جمعيت هلال احمر و مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری وابسته به آن قرار دارند. از بين استانهاي كشور چهار استان؛ كردستان، كرمانشاه، گلستان و همدان كه به لحاظ جغرافيايي و سطح عملكرد درموقعيت هاي متفاوتي قرار داشتند، انتخاب شدند. تعداد نمونه های تحقیق پیمایشی را 222 نفر از مراجعان مراکزمشاوره استانهای چهارگانه فوق تشکیل می دهند. یافته ها و نتایج پژوهش نشان می دهند که ، در مجموع ارزیابی پاسخگویان در باره نقش جمعیت هلال احمر در کنترل و پیشگیری از عفونت HIV و ايدز در سطح بالاتر از «متوسط » (157/3 از پنج)قرار گرفته است.زنان و ساكنان مناطق روستايي ارزيابي مثبت تري درباره نقش جمعیت هلال احمر داشته اند. در مقابل وضع تأهل تفاوت چندانی در ارزیابی آنها ایجاد ننموده است. شدت رابطه نشان مي دهد كه ايجاد احساس اميدواري توسط گروهها و نهادهاي اجتماعي ، تأثير گروههاي اجتماعي در بهبودي بيماري پاسخگويان ، ميزان دريافت حمايت هاي مادي (مالي ، دارويي ، خواروبار و ساير حمايت ها) ، تمايل به استفاده از ابزارهاي حفاظت كننده (كاندوم) و میزان تحصيلات، داراي همبستگي قوي با ارزيابي پاسخگويان نسبت به نقش جمعيت در كنترل بيماري ايدز هستند. نحوه رفتار با این گونه افراد نشان می دهد که بدرفتاري با اين گونه افراد حدود 3 برابر خوش رفتاري نسبت به آنهاست. مقایسه گروههای مختلف نشان می دهد که جمعیت هلال احمر و خانواده افراد بیشترین نقش و همسایه ها و نهادهای مذهبی کمترین نقش را در ايجاد احساس اميدواري نسبت به زندگي در میان افراد مبتلا به HIV و ايدز دارند. با توجه به نتایج می توان پیشنهاد نمود که برای ارتقاء نقش و جایگاه جمعیت هلال احمر نبایستی یک بعدی به موضوع کنترل و پیشگیری از عفونت HIV و ايدز نگاه کرد بلکه نگاه سیستمی و توجه به نقش حمايت هاي مختلف و همچنين توجه به نقش گروهها و نهادهاي اجتماعي پيرامون بيماران مانند خانواده ، دوستان ، خويشاوندان ، نهادهاي مذهبي و سازمانهاي دولتي ذيربط، سازمانهای غیر دولتی و استفاده از حمايت هاي رواني و مادي آنها مي تواند در سازگاري بيماران با وضعيت بيماري خود و خروج از انزواي اجتماعي و همچنين ايجاد گرايش مثبت نسبت به عملکرد ارگانهاي ذيربط نظير جمعيت هلال احمر و مراكز مشاوره بیماریهای رفتاری تأثير بسزايي داشته باشد .
غلامرضا خوش فر ، عضو هیأت علمی دانشگاه گلستان (گروه علوم اجتماعی و سیاسی)